Nhiều trẻ em gái (TEG) ở VN đang phải làm những công việc nặng nhọc, không có tay nghề nên việc bấp bênh, thu nhập thấp. Làm thế nào để TEG được bình đẳng như TE trai, đâu là cơ hội cho TEG... đang đặt ra nhiều thách thức.

Ít cơ hội cho trẻ em gái

"Tỉ lệ TE tham gia vào các hoạt động kinh tế ở nông thôn cao hơn ở đô thị, trong đó TEG luôn cao hơn TE trai (75% và 69%). Các em thường xuyên gặp phải những rủi ro tác động đến sức khoẻ do nghèo đói và điều kiện xấu trong LĐ nông nghiệp". Đó là chia sẻ của bà Trần Thị Thanh Thanh - Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em VN - tại hội thảo "Tạo cơ hội cho TEG-xoá bỏ lao động đối với TEG" do Hội Bảo vệ quyền trẻ em VN phối hợp với Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) tổ chức ngày 7.6 tại HN.

Cẩm Đàn là xã khó khăn nhất của huyện Sơn Động, Bắc Giang, có 667 hộ, gần 90% TE trong các gia đình phải lao động (LĐ) từ rất sớm. Em Phan Thị Trâm - lớp 9 Trường THCS Cẩm Đàn - kể: "Nhiều bạn gái của em phải bỏ học từ cấp I để đi giúp việc gia đình, rửa bát, cuốc hố trồng keo thuê. Không được đi học nên không tìm được việc làm ổn định, các bạn phải lấy chồng sớm và quay về làm ruộng".

Quan niệm "trọng nam, khinh nữ" cho rằng con gái không cần phải học nhiều nên khi gia đình gặp khó khăn, TEG buộc phải nghỉ học. Việc đầu tư cho TEG học tập không được quan tâm nhiều như TE trai. Không được đến trường, TEG mất cơ hội được nâng cao trình độ, không được học nghề khiến các em chỉ có thể làm những việc không ổn định trong điều kiện thiếu thốn, thu nhập bấp bênh, dễ mất việc, không được bảo hiểm, dễ bị bóc lột sức LĐ. Điều này ảnh hưởng đến nguồn nhân lực chất lượng cao trong tương lai.

"Chúng em cần môi trường phù hợp"

"Quê em là vùng thuần nông, kinh tế khó khăn, chúng em đều tận dụng kỳ nghỉ hè để đi bán hàng thuê, bóc long nhãn... kiếm tiền mua sách vở. Em nghĩ không nên xoá bỏ hoàn toàn LĐTE mà nên tạo cho chúng em điều kiện LĐ phù hợp với bản thân" - Nguyễn Phương Thảo (16 tuổi, Hưng Yên) chia sẻ. Theo bà Trần Thị Thanh Thanh: Những hình thức LĐ tồi tệ như: Làm việc tại mỏ than, đào vàng, giúp việc nặng nhọc... cần xoá bỏ, nhưng các công việc LĐ nhẹ nhàng phù hợp với sức khoẻ cũng là một cách để giáo dục nhân cách cho TE.

TEG muốn được học nghề, nhưng các em không được tiếp cận với thông tin và gặp phải nhiều rào cản. Tài Nam - Phúc Xá, Ba Đình, HN - nói: "Nhiều bạn biết có các trường dạy nghề từ thiện, nhưng không thể theo học vì thời gian dài. Trong thời gian học không kiếm được tiền giúp đỡ bố mẹ, nên các bạn còn ngại ngần".

Bà Đỗ Thuý Nga - Phó Giám đốc Trung tâm Dạy nghề nhân đạo Koto - cho biết: "Các em có thể yên tâm theo học các chương trình dạy nghề bởi các trung tâm đều có chế độ hỗ trợ. Riêng Koto sẽ có học bổng 650.000đ/tháng/học viên và hỗ trợ tiền ăn 17.000đ/học viên/ngày. Các em có hoàn cảnh khó khăn chỉ cần mang hồ sơ đến sẽ được tư vấn và tạo điều kiện học nghề". Các TT dạy nghề như: Reach, Trường TC Kinh tế-Du lịch Hoa Sữa, Koto... đều có các nghề phù hợp với TEG và liên kết với các nhà hàng để giúp các em vừa làm vừa học, tạo thu nhập ổn định.